Qaangaarka haweenka iyo Xijaabka

Wiilka iyo gabadhuba waxay ku qaangaadhaan markay arkaan calaamadahan mid kamida:

  1. Inay gaadhaan da’da shan iyo toban sanadood.
  2. Inay arkaan biyo “Manida” soo jeed ama hurdo kuu doonaba ha ahaadee.
  3. Hadii ay soo baxaan timaha adag ee kasoo baxa inta u dhaxaysa cawrada iyo xudunta.

Gabadhuna waxay intaas dheertahay laba calaamadood oo kale waana:

  1. Inay hesho dhiiga xaydka ama caadada.
  2. Inay qaado uur.

Hadii wiilka iyo gabadhuba ay qaangaadhaana waxa ku waajibaysa dhammaan wixii lagu lahaa ruuxa muslimka ah ee miyirka qaba ama garaadka leh, wuxuuna dhahay nabigu (scw):

عَنْ عَلِيٍّ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ “رُفِعَ الْقَلَمُ عَنْ ثَلَاثَةٍ عَنْ النَّائِمِ حَتَّى يَسْتَيْقِظَ وَعَنْ الصَّبِيِّ حَتَّى يَشِبَّ وَعَنْ الْمَعْتُوهِ حَتَّى يَعْقِلَ” سنن الترمذي/1423

Cali waxa laga wariyey in Rasuulkii Ilaahay (scw) dhahay: “Qalinka waxa laga dul qaaday sadex: ilmaha yar intuu ka qaangaadhayo, ruuxa hurda intuu kasoo kacayo, iyo ka waalan intuu ka caqliyeysanayo) [Tirmadi:1423]

Hadaba isla marka ay gaangaadhu gabadhu waa inay la timaadaa dhamaan waajibaadka lagu leeyahay oo ay ugu horeyso, xijaabka, salaada, soonka iwm.

Xijaabka

Xjijaabka islaamku ogolyahahy waxa shuruudihiisa laga qaatay Kitaabka Quraanka ah iyo Sunnada nabiga (scw), wuxuuna waajib ku yahay gabadh kasta oo muslimada  qaangaadhay ah.

Shuruudaha Xijaabka:

  1. Waa inuu Xijaabku asturaa dhammaan jidhka oo dhan.
  2. Waa inuu Xijaabku yahay mid adag oo aan khafiif ahayn layska dhex arki karo.
  3. Waa inuu Xijaabku yahay mid waasica oo aan cidhiidhi ahayn.
  4. Waa inaanu ahayn mid soo jiidanaya ragga ajaanibta.
  5. Waa inaanu ahayn mid lasoo bukhuuriyey, lagu shubay cadar iwm.
  6. Waa inaanu ahayn maro ay dadka kaga soocmayso.
  7. Waa inaanu u ekayn maryaha ragga.
  8. Waa inaanu u ekayn maryaha dumarka gaalada ah.
  9. Waa inaanay ku sawirnayn sawiro sumadaha iyo calaamadaha gaalada  iyo sawiro naf leh, sida bani aadam ama xayawaano.

 

 

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

Create a website or blog at WordPress.com

Up ↑

%d bloggers like this: